4 kwietnia w Historii Kresów

4 kwietnia 2013

Lew_Sapieha_historia_Kresow1557 – w Ostrownie (ob. Białoruś) urodził się Lew – hetman i kanclerz wielki litewski, marszałek Sejmu, wojewoda wileński, starosta słonimski, brzeski, mohylewski.

Był bez wątpienia jedną z najwybitniejszych postaci w historii Wielkiego Księstwa Litewskiego i jedną z najbardziej wpływowych osób w dawnej Rzeczypospolitej. Dzięki protekcji Radziwiłłów znalazł się w otoczeniu króla Stefana Batorego. Wraz z nim brał udział w wojnach z Rosją – w kampanii połockiej, w wyprawach na i , a po latach – w 1609 r. w słynnej wyprawie na Moskwę. Jeździł do Moskwy w misji dyplomatycznej.

Zarządzał skarbem litewskim i mennicą w Wilnie. W 1586 r. przeszedł ostatecznie na katolicyzm, potem był gorącym zwolennikiem Unii Brzeskiej, ale nie podejmował represji przeciwko prawosławiu.






Usiłował doprowadzić do osadzenia królewicza Władysława na tronie moskiewskim i prowadził w tej sprawie negocjacje z bojarami i metropolitą Filaretem. Obok zwycięstw militarnych Polski to właśnie jego dyplomacja doprowadziła do największego w historii triumfu Rzeczypospolitej nad Moskwą – do tzw. hołdu ruskiego, który złożył polskiemu królowi w Warszawie car Rosji Wasyl IV Szujski. Lew Sapieha zmarł w 1633 r.

1350 – zawarto porozumienie polsko-węgierskie, na mocy którego król Węgier zrzekł się swych praw do Rusi Halicko – Włodzimierskiej.






1546 – pomiędzy 4 kwietnia a 19 listopada zmarł Iwan Sapieha – wojewoda witebski i podlaski, starosta drohiczyński, syn Bohdana Sapiehy. Urodzony w 1486 r. Opowiadał się za całkowitą unią Wielkiego Księstwa Litewskiego z Polską, w przeciwieństwie do hetmana Konstantego Ostrogskiego i wojewody wileńskiego Olbrachta Gasztołda, którzy chcieli całkowitej odrębności WKL. Brał udział w poselstwie do Moskwy w latach 1531-1532 w sprawie zawieszenia broni w trwającej wojnie i w 1536 r. W sierpniu 1533 r. był jednym z komisarzy królowej Bony, który zajmował się dochodzeniem w sprawie rozdziału ziem na Litwie.

1660 – hetman polny Stefan za zasługi wojenne otrzymał .

1682 – w Wace pod Wilnem zmarł Michał Kazimierz – hetman wielki litewski. Uczestniczył za panowania króla Jana Kazimierza w wojnach ze wszystkimi wrogami Rzeczypospolitej, a jego ród dominował w tym czasie na Litwie.

Urodzony w 1624 r. W roku 1649 odznaczył się w walkach przeciwko Chmielnickiemu. W 1658 r. został mianowany pułkownikiem królewskim, w 1659 r. cześnikiem wielkim litewskim, a następnie oboźnym wielkim litewskim i regimentarzem wojsk koronnych. Podczas tzw. Potopu prowadził kampanię w Kurlandii przeciwko Szwedom, a potem działania wojenne przeciwko Rosjanom okupującym Litwę – walczył m.in. pod Szkłowem.

Wzniósł pałac Paców przy ulicy Wielkiej w Wilnie, ufundował wileński Kościół św. Piotra i Pawła na Antokolu. Tam też został pochowany. Na płycie nagrobnej wyryto łaciński napis: „Tu leży grzesznik”.

1794: zwycięstwo wojsk polskich nad rosyjskimi w słynnej Bitwie pod Racławicami.

1846 – zmarł Leon – filolog, historyk i teoretyk polskiej literatury, profesor homiletyki w Wileńskiej Akademii Duchownej, profesor poezji, wymowy i wykładowca Uniwersytetu Wileńskiego, nauczyciel i odkrywca talentu Adama Mickiewicza, członek Towarzystwa Szubrawców i pierwszego w Wilnie Towarzystwa Filomatów. Został pochowany w Wilnie na cmentarzu na Zarzeczu. Urodził się w 1784 r. koło Pińska.

1865 – w Niżnym Nowogrodzie urodził się książę Zdzisław – prawnik, polityk, prezydent Warszawy, członek Rady Regencyjnej. W 1918 r. przekazał władzę Józefowi Piłsudskiemu i z jego inicjatywy został Naczelnikiem Państwa. W okresie międzywojennym Lubomirski był bardzo znanym politykiem i działaczem ziemiańskim. Po wybuchu II wojny odegrał ważną rolę w tworzeniu polskiego państwa podziemnego. W listopadzie 1942 r. został aresztowany przez gestapo i dwa miesiące torturowany w więzieniu. Po wyjściu na wolność nie odzyskał już zdrowia – zmarł w lipcu 1943 r.

1898 – w Serbach na Podolu urodził się Julian Wołoszynowski – polski pisarz i tłumacz. Zmarł w 1977 r.

1945 – w obozie jenieckim zmarł Mieczysław Ryś-Trojanowski – polski dowódca wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego. Od 1908 r. działał w Galicji w kierownictwie Związku Walki Czynnej, tworzył organizacje strzeleckie. Znalazł się w grupie 66 strzelców, którzy jako pierwsi zdali egzamin oficerski. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Urodził się w 1881 r.

1946 – UPA spaliła miasteczka: Bukowsko i Nowotaniec oraz wsie: Nagórzany, Dudyńce, Pielnia, Pobiedno. W Bukowsku spłonęło m.in. 420 domów.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 4 kwietnia

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *