30 września w Historii Kresów

30 września 2013

Generał Józef Chłopicki

1854 – zmarł gen. Józef herbu Nieczuja, wódz Powstania Listopadowego. Walczył w wojnie 1792 r., Insurekcji Kościuszkowskiej, Legionach Dąbrowskiego, armii Napoleona.

Pochodził z Kresów – urodził się w 1771 r. w Kapustyniach na Wołyniu. W swoim życiu służył w tylu różnych armiach, brał udział w tylu bitwach, tyle razy był ranny i zgromadził tyle orderów, że w każdej z tych dziedzin jest niekwestionowanym rekordzistą w historii naszego kraju.






Zaczynał jako 14-latek w wojsku polskim, jednak w 1788 r. zmienił barwy i zaciągnął się do armii rosyjskiej walczącej z Turcją. Po powrocie do kraju ponownie wstąpił do polskiego wojska i walczył przeciwko Rosji w wojnie 1792 roku, m.in. w bitwie pod Zieleńcami. Po wybuchu Insurekcji Kościuszkowskiej w 1794 r. widzimy go w szeregach powstańczych, gdy wraz z dywizją Ponińskiego broni linii Wisły.

Po III rozbiorze Chłopicki wyjeżdża na emigrację. Tam w 1797 r. zaciąga się do Legionów Dąbrowskiego, uczestnicząc we wszystkich wielkich bitwach tej formacji, m.in. z Rosjanami i Austriakami we Włoszech i zostaje ranny nad Trebbią. W 1807 r. przechodzi do Legii Polsko-Włoskiej i wraz z nią zdobywa twierdze na Śląsku. Wkrótce obejmuje dowództwo nowej formacji – Legii Nadwiślańskiej, którą przerzuca do walk w Hiszpanii. Tam bierze udział w dwóch oblężeniach Saragossy, oblężeniu Tortosy (tu ponownie zostaje ranny), Saguntu, Walencji, bitwie pod Epilą i Tudelą. Walczy tak dzielnie i błyskotliwie, że otrzymuje od Napoleona tytuł barona.






W roku 1812 r. wraca z Legią Nadwiślańską do Polski by ponownie wziąć udział w wojnie przeciwko Rosji. Służy w armii Księstwa Warszawskiego, a potem w czasie wyprawy Napoleona na Moskwę walczy pod Borodino, gdzie znów zostaje ciężko ranny. Po upadku Napoleona wstępuje w 1814 r. do Wojska Polskiego formowanego pod patronatem cara Aleksandra I. Wkrótce popada jednak w konflikt z księciem Konstantym i uniósłszy się honorem, z własnej woli spędza półtora roku w areszcie domowym, a w 1818 r. odchodzi z wojska.

W chwili wybuchu Powstania Listopadowego początkowo odmówił udziału w tym zrywie. Dopiero usilnie błagany przez mieszkańców Warszawy przyjął w końcu funkcję wodza naczelnego, a wkrótce ogłosił się dyktatorem powstania. Jednak w zwycięstwo nie wierzył od początku – opóźniał formowanie wojsk i usiłował bez powodzenia negocjować z carem Mikołajem I. W dniu 17 stycznia 1831 r. złożył rezygnację z dyktatury, pozostając doradcą naczelnego wodza Michała Radziwiłła.

Energia wróciła mu kiedy ponownie znalazł się w swoim żywiole – na polu bitwy. Walczył w bitwie pod Wawrem i został mianowany dowódcą wojsk pierwszej linii. Dowodził też w bitwie pod Olszynką Grochowską, gdzie powstrzymał przeważające siły Rosjan. Tam właśnie został ponownie ciężko ranny. Ostatnie lata życia spędził w Krakowie. Wśród wielu odznaczeń był m.in. kawalerem .

Przeczytaj także artykuły o Powstaniu Listopadowymo Maurycym Mochnackim i obejrzyj filmy dokumentalne o tym powstaniu: Film1, Film2, Film3, Film4.

1632 – armia moskiewska wkroczyła w granice Rzeczypospolitej, rozpoczęła się . Przeczytaj artykuł o Wojnie Smoleńskiej, a także o jej zwycięscy – polskim królu Władysławie IV.

1773 ratyfikował traktaty rozbiorowe. Przeczytaj artykuł o I rozbiorze Polski i o proteście Reytana przeciwko zatwierdzeniu rozbioru.

1849 – urodził się Michał Bobrzyński – polski historyk, polityk. W latach 1908-13 był namiestnikiem Galicji, w 1917 r. ministrem dla Galicji. W tym czasie czynił starania na rzecz reformy sejmowej i ugody z Ukraińcami. Położył też duże zasługi dla rozwoju oświaty w Galicji. Honorowy profesor historii prawa polskiego i niemieckiego na Uniwersytecie Lwowskim. Poseł do Sejmu Krajowego we Lwowie. Zmarł w 1935 r.

1877 – we Lwowie urodził się Adam Skałkowski – polski historyk. Studiował, a następnie pracował naukowo na Uniwersytecie Lwowskim. Obrońca Lwowa z 1918 r. Zmarł w 1951 r.

1939 – taktycznym zwycięstem wojsk polskich zakończyła się bitwa z Armią Czerwoną pod Szackiem na Wołyniu. Przeczytaj więcej o Bitwie pod Szackiem.

1975 – zmarł Franciszek Przysiężniak, „Ojciec Jan” – porucznik artylerii Wojska Polskiego, oficer Narodowej Organizacji Wojskowej i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, żołnierz podziemia niepodległościowego. Ukończył Wołyńską Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Uczestnik Kampanii Wrześniowej.

Dowódca oddziału partyzanckiego NOW-AK w Lasach Janowskich, znanego także z akcji przeciwko ludności ukraińskiej. 14 czerwca 1944 r. wraz z oddziałem wziął udział w największej bitwie partyzanckiej z Niemcami na ziemiach polskich na Porytowym Wzgórzu, zaś w maju 1945 r. stoczył jedną z największych bitew polskich przeciw sowietom rozbijając kolumnę oddziałów pod Kuryłówką i zabijając 57 enkawudzistów. Po wojnie dwukrotnie aresztowany. Zwolniony w 1954 r. Urodził się w 1909 r.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 30 września

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *