30 kwietnia w Historii Kresów

30 kwietnia 2013

Żołnierze Wehrmachtu nad ciałem poległego majora Henryka Dobrzańskiego "Hubala". Za nim stoi jego zabójca Gustaw Kupsz

Żołnierze Wehrmachtu nad ciałem poległego majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”. Za nim stoi jego zabójca Gustaw Kupsz

1940 – koło Anielina pod Opocznem poległ Henryk „Hubal” – legendarny major polskiej kawalerii, uczestnik walk o , wojny 1920 r. i obrony Grodna przed sowietami w 1939 r.

Urodzony w 1897 r. Według niektórych badaczy, był w linii prostej potomkiem słynnego rycerza Zawiszy Czarnego z Garbowa i to zarówno od strony ojca, jak i matki. Pomimo bardzo młodego został przyjęty do Legionów Polskich. W wojnie polsko-ukraińskiej w 1918 r. dowodził plutonem kawalerii w walkach o Lwów. W latach 1919–21 walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Za odwagę został odznaczony czterokrotnie Krzyżem Walecznych i Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari.






W Kampanii Wrześniowej 1939 r. jako zastępca dowódcy 110 Pułku Ułanów stoczył kilkanaście potyczek z Wehrmachtem na Grodzieńszczyźnie. Potem walczył w obronie Grodna przed wkraczającą ze wschodu Armią Czerwoną. Po kapitulacji miasta jego pułk nie podporządkował się rozkazowi o zaprzestaniu walki i podjął marsz na pomoc broniącej się Warszawie. Nad Biebrzą wyrwał się z sowieckiego okrążenia, ponosząc ciężkie straty.  Po kapitulacji stolicy Dobrzański na czele 50 żołnierzy ruszył na południe, w kierunku Gór Świętokrzyskich, kontynuując walkę z Niemcami. W ten sposób stał się pierwszym partyzantem w dziejach II wojny światowej.

Bohaterska historia jego partyzanckich walk nie była już związana z Kresami. Przypomnijmy więc jedynie, że zginął w potyczce z Wehrmachtem pod Anielinem. Niemcy zmasakrowali jego ciało i wystawili na widok publiczny. Obecnie zbierane są materiały w celu odnalezienia miejsca pochówku „Hubala”.






1310 – urodził się Kazimierz III Wielki – król Polski, dla przypieczętowania nowo zawartego sojuszu z Litwą ożeniony z córką wielkiego księcia Giedymina, która przed ślubem została ochrzczona i przyjęła imię Anna. Zmarł w 1370 r.

1833 – urodził się Benedykt Dybowski – polski przyrodnik, badacz Azji. Profesor Uniwersytetu Lwowskiego. Aktywnie uczestniczył w organizacji Powstania Styczniowego jako komisarz Rządu Narodowego na Litwę i Białoruś. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego we Lwowie. Zmarł w 1930 r. we Lwowie. Pochowany na „górce powstańców styczniowych” na Cmentarzu Łyczakowskim.

1861 – w Nowosiółkach (lub w Rakowie) urodził się Marian – polski historyk idei i literatury, filolog, filozof, krytyk literacki i publicysta, rektor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Doktor honoris causa uniwersytetów w Wilnie (1935), Dorpacie i Segedynie. Prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie. Jeden z założycieli wileńskiego dziennika „Słowo”. W maju 1926 r. był jednym z kandydatów Marszałka Piłsudskiego, obok Artura Śliwińskiego i Zdzisława Lubomirskiego, na urząd Prezydenta RP. W Wilnie mieszkał przy ulicy Antokolskiej 42 (obecnie 36). Właściciel letniskowego dworku w podwileńskiej Suderwie.  Zmarł w 1938 r. w Wilnie i został pochowany na antokolskim cmentarzu wojskowym.

1898 – urodziła się Zofia Bohdanowiczowa – polska pisarka, autorka utworów dla dzieci i młodzieży. Studiowała na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Debiutowała jako poetka w 1921 r. na łamach lwowskiego pisma „Wiek Nowy”. Zmarła w 1965 r.

1927 – zmarła Helena Kuczalska Prawdzic – pedagog, pionierka wychowania fizycznego i sportu kobiet w Polsce. Urodzona w 1854 r. na Podolu.

1930 – w Grodnie urodził się Marek Skwarnicki – polski pisarz, felietonista, tłumacz.

1945 – Adolf popełnił samobójstwo.

1950 – w więzieniu w Rawiczu zmarł Kazimierz – polski działacz socjalistyczny ukraińskiego pochodzenia, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji w II RP. Uczył się w gimnazjum w Tarnopolu, gdzie założył tajną radykalną organizację patriotyczną, przyłączoną w 1901 r. do „Promienistych”. Studiował na Uniwersytecie Lwowskim. W czasie II wojny światowej organizator i sekretarz generalny -WRN, komendant główny Gwardii Ludowej WRN. Przewodniczący podziemnego parlamentu Rady Jedności Narodowej. Aresztowany w 1945 r. przez i sądzony w tzw. Procesie Szesnastu. Amnestionowany po czterech miesiącach powrócił do kraju, nie zgodził się na wymuszaną przez UB emigrację. Aresztowany ponownie w 1947 r. i skazany na 10 lat więzienia. Zmarł w wyniku pęknięcia aorty po zepchnięciu go ze schodów. Umierał kilka dni, nie otrzymawszy opieki medycznej. Urodzony w 1883 r. w Tarnopolu.

1957 – Rozpoczęła emisję litewska telewizja państwowa LTV.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 30 kwietnia

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

1 odpowiedź 30 kwietnia w Historii Kresów

  1. Jan Dobrzanski Odpowiedz

    1 stycznia 2017 w 15:55

    I am trying to find information on Major Hubal Dobrzanski.
    I have reason to suspect that I may be his grandson.
    I would appreciate any help please.
    Kind Regards,
    Jan Dobrzanski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *