3 maja w Historii Kresów

3 maja 2013

Fragment obrazu Jana Matejki "Konstytucja 3 Maja"

Fragment obrazu Jana Matejki „

1791 – uchwalono Konstytucję 3 Maja regulującą ustrój Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Polska i Litwa stały się oficjalnie jednym, niepodzielnym państwem.

O znaczeniu Konstytucji 3 Maja i okolicznościach jej późniejszego obalenia napisano już bardzo wiele. Przypomnijmy więc tylko, że była to pierwsza w Europie i druga na świecie (po amerykańskiej) nowoczesna konstytucja.






A co oznaczała ona dla Kresów? Przede wszystkim scalała Koronę Polską i w jedno państwo – Rzeczpospolitą Polską, znosząc wcześniejsze postanowienia Unii Polsko-Litewskiej z 1569 r. Szczegóły zjednoczenia Polski i Litwy zawierał uchwalony później w tym samym roku akt Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów. Konstytucja uznawała katolicyzm za religię panującą, ale gwarantowała swobodę wyznania. Jedynie apostazja, czyli całkowite odejście od wiary, było uznawane za przestępstwo.

Wśród sygnatariuszy konstytucji byli także przedstawiciele z Kresów, m.in. Kazimierz Nestor – marszałek konfederacji Wielkiego Księstwa Litewskiego, Józef Kazimierz – biskup inflancki i kurlandzki, Kazimierz Konstanty – deputowany z Senatu Wielkiego Księstwa Litewskiego, Walerian Stroynowski – poseł wołyński, Józef – poseł z Księstwa Żmudzkiego i Jacek Antoni Puttkamer – poseł Województwa Mińskiego, deputowany z Wielkiego Księstwa Litewskiego.






1771 – w Grodnie urodził się August Bécu – polski lekarz, chirurg, patolog, filozof, profesor Uniwersytetu Wileńskiego, ojczym Juliusza Słowackiego. Jako pierwszy na Litwie stosował szczepienia ochronne przeciw ospie. Był współzałożycielem, a od 1811 r. prezesem Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego. Zginął tragicznie w 1824 r. porażony piorunem kulistym w czasie snu w swoim mieszkaniu w Wilnie. Pochowany na wileńskim Cmentarzu na Rossie.

1815 – Kongres Wiedeński: zawarto układ w sprawie utworzenia Królestwa Polskiego: quasi-państwa pozostającego w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem. Niektórzy historycy nazywają postanowienia Kongresu IV rozbiorem Polski.

1858 – w Skomorochach koło Buczacza urodził się Jan Antoniewicz-Bołoz – polski historyk sztuki i literatury. Profesor i rektor Uniwerystetu Lwowskiego. Konserwator zabytków w Urzędzie Konserwatorskim we Lwowie. Zmarł w 1922 r.

1943 – 53 osoby zginęły w ataku bandy ukraińskiej na wieś na Wołyniu.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 3 maja

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *