28 maja w Historii Kresów

28 maja 2013

Mikołaj Krzysztof Radziwiłł "Czarny"

Mikołaj Krzysztof „Czarny”

1565 – (lub 29.05) zmarł Mikołaj Krzysztof Radziwiłł herbu Trąby – marszałek i kanclerz wielki litewski, wojewoda wileński, twórca potęgi Radziwiłłów i propagator kalwinizmu na Litwie.

Urodził się w 1515 r. w Nieświeżu. W młodości uzyskał staranne wykształcenie. Z czasem kumulując najwyższe urzędy w państwie stał się wraz z bratem Mikołajem Radziwiłłem „Rudym” najbardziej wpływowym magnatem na Litwie.






Sprowadził do Wielkiego Księstwa Litewskiego Kościół ewangelicko-reformowany. W 1557 r. ufundował w Wilnie pierwszy na tych ziemiach zbór i szkołę reformatów. Zwalczał też katolicyzm i prawosławie, m.in. odebrał katolikom kościoły w Nieświeżu, Klecku, Ołyce, Subotnikach, Mordach i Szydłowcu i przekazał je pastorom kalwińskim. Otworzył też drukarnie w Nieświeżu i Brześciu Litewskim, gdzie w 1563 r. wydrukowano „Biblię Brzeską”, zwaną też „Radziwiłłowską” – pierwsze tłumaczenie całego Pisma Świętego na język polski. U schyłku życia zaczął popierać arian.

Okoliczności śmierci tego Radziwiłła w Łukiszkach były przerażające. Cierpiał on na podagrę i jakoby za radą lekarza Żyda wysmarował się w ramach „terapii” rtęcią. „Wkrótce po tym namaszczeniu wzmogły się bóle, dręczyły go przez całe trzy dni bez przerwy tak dalece, iż naprzód popękały mu oczy, uszy i gęba, następnie rozparło mu boki, a na koniec głowa rozszczepiła się na dwie części tak, iż opuszczony od Boga, z okropnym wyciem wyzionął ducha” – czytamy w relacji świadka tych wydarzeń.






1817 – urodził się Jerzy Henryk – polityk, wybitny działacz społeczno – oświatowy w Galicji, słowianofil, ordynat przeworski, poseł na , kurator , któremu podarował bibliotekę i zbrojownię przeworską. W 1863 r. w czasie Powstania Styczniowego był związany z organizacją narodową. Na terenie Przeworszczyzny ufundował szpital powstańczy. Zmarł w 1872 r.

1836 – w Subortowiczach (obecnie Litwa) urodził się Jan – polski etnograf i językoznawca. Właściciel majątku . Na Litwie działał na rzecz tworzenia instytucji samopomocy społecznej na wsi, wspólnie z Konstantym Skirmuntem prowadził Bank Włościański w Szemetowszczyźnie. Zmarł w 1903 r.

1872 – urodził się Marian Smoluchowski – polski fizyk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego. Zmarł w 1917 r. Wspomnienie o nim napisał m.in. Albert Einstein.

1877 – w Czerei na Witebszczyźnie urodził się Oskar – francuski poeta pochodzenia litewskiego, wizjoner i metafizyk, krewny Czesława Miłosza. Intuicyjnie opisał Ogólną Teorię Względności, nie mając pojęcia o istnieniu jej matematycznego opisu autorstwa Einsteina. Zmarł w 1939 r.

1895 – urodził się Bronisław – polski polityk, minister spraw wewnętrznych, dowódca Polskiej Organizacji Wojskowej we Lwowie, uczestnik wojny polsko – ukraińskiej o . Zmarł w 1934 r.

1907 – w Mikuliczynie (obecnie Ukraina) urodził się Władysław Midowicz – polski geograf i meteorolog, działacz turystyczny i krajoznawczy. Obrońca Lwowa. Zmarł w 1993 r.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 28 maja

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *