27 sierpnia w Historii Kresów

27 sierpnia 2013

Oblężenie Kamieńca Podolskiego. Fragment kadru z filmu "Pan Wołodyjowski"

Oblężenie Kamieńca Podolskiego. Fragment kadru z filmu „Pan

1672 – po 10-dniowej walce broniony przez nieliczną polską załogę skapitulował przed 120-tysięczną armią turecką. Rzeczpospolita utraciła twierdzę na 27 lat.

W czasie wojny polsko-tureckiej z lat 1672-76 potężne siły tureckie pod wodzą Wielkiego Wezyra Mehmeda IV obległy Kamieniec Podolski 18 sierpnia 1672 r. Obroną twierdzy dowodził starosta podolski Mikołaj , mający do dyspozycji zaledwie 1000 żołnierzy i 500 mieszczan, czyli 1/7 potrzebnej obsady.






Pierwsze ataki tureckie zostały odparte. Wtedy Turcy ustawili wokół twierdzy ponad 100 armat i 2 kolubryny i rozpoczęli gwałtowny ostrzał miasta. Na zamek padało dziennie 400 kul armatnich i 200 granatów z moździerzy, powodując straszne zniszczenia. Jeden z pocisków trafił w polski skład amunicji w baszcie Starego Zamku, powodując potężną eksplozję. Po niej nastąpił kolejny turecki szturm, który jednak również został odparty, a przeciwnik poniósł znaczne straty.

Wtedy polskie dowództwo podjęło błędną decyzję opuszczenia Nowego Zamku, podkopywanego przez tureckich minerów i przeniesienia całej obrony do Starego Zamku. Ten nie był jednak przygotowany do prowadzenia ognia z dział, których nie można było wciągnąć na stare średniowieczne mury. 25 sierpnia Turcy podkopali się pod jedną z baszt Starego Zamku i wysadzili ją w powietrze, a następnie podjęli kolejny szturm. Obrońcy odparli także ten atak, jednak wielu z nich zginęło.






W ciągu następnych godzin Turcy rozpoczęli kolejne podkopy pod zamek – z trzech stron. Widząc, że sytuacja jest beznadziejna, Mikołaj Potocki podjął decyzję o kapitulacji, licząc na to, że uchroni w ten sposób mieszczan przed turecką rzezią. Obrońcy opuścili Kamieniec 30 sierpnia. W czasie oblężenia Kamieńca zginęło i rannych zostało ok. 500 Polaków. Starty tureckie były znacznie większe – ok. 8 tys. zabitych i ok. 10 tys. rannych.

3 września do miasta uroczyście wjechał Wielki Wezyr. Przez kolejne 27 lat Turcy zamienili większość świątyń Kamieńca na meczety, zniszczyli cmentarze, zburzyli część domów, a przy katedrze wznieśli minaret. Utrata tej ważnej twierdzy zmusiła Rzeczpospolitą do podpisania pokoju w Buczaczu, na mocy którego oddaliśmy Turkom i musieliśmy płacić im haracz. Rok później Jan Sobieski pokonał wprawdzie Turków pod Chocimiem, jednak Kamieńca wtedy nie odzyskano. Wrócił do Polski dopiero w 1699 r.

Naszą wizję obrony Kamieńca Podolskiego ukształtował w dużym stopniu ” Jerzego Hoffmana nakręcony na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza. Pamiętamy słynną scenę, kiedy Wołodyjowski wraz z Ketlingiem po kapitulacji wysadzają zamek w powietrze. W rzeczywistości postać Wołodyjowskiego była wzorowana na autentycznym obrońcy Kamieńca – rotmistrzu Jerzym Wołodyjowskim, który zginął w wybuchu prochu w jednej z baszt po kapitulacji twierdzy. Do dziś nie wiadomo, czy eksplozja ta była przypadkowa czy spowodowana celowo.

1595 – armia koronna dowodzona przez hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego zajęła .

1823 – zmarł Szczepan – polski duchowny katolicki, arcybiskup warszawski, prymas Królestwa Polskiego. Urodzony w 1741 r. w Orszy.

1873 – w Wilnie zmarł Eustachy – polski archeolog, historyk, kolekcjoner, badacz pradziejów ziem białoruskich i litewskich, działacz społeczny. W 1855 r. założył i był dożywotnim prezesem Wileńskiej Komisji Archeologicznej. Twórca Starożytności w Wilnie. Członek honorowy Instytutu Archeologicznego w Wielkiej Brytanii i Irlandii. Pochowany na Cmentarzu na Rossie w Wilnie. Urodzony w 1814 r. w Łohojsku.

1880 – w Rozdole na Podolu urodził się Jerzy – polski ekonomista, polityk, minister skarbu, współorganizator korpusów wschodnich – polskich formacji wojskowych w Rosji w latach 1914–1920. Zmarł w 1975 r.

1894 – w Drohobyczu urodził się Kazimierz – polski poeta, prozaik. Dzieciństwo i młodość spędził w Drohobyczu i Stryju. Członek Drużyn Strzeleckich i organizacji młodzieżowej „Zarzewie”. Debiutował w 1913 r. wierszem „Hej, kiedyż, kiedyż” w drohobyckiej jednodniówce „1863”. Od 1914 r. w polskiej ochotniczej formacji wojskowej . W czasie wojny polsko-bolszewickiej 1919–1921 był oficerem do spraw propagandy, pracując w biurze prasowym Naczelnego Dowództwa i redagując Bibliotekę Żołnierza Polskiego oraz czasopisma: w Równem tygodnik „Ukraińskie Słowo”, a w Kijowie „Dziennik Kijowski”. Zmarł w 1969 r.

1896 – we Lwowie urodził się Jan „Radosław” – pułkownik Armii Krajowej, dowódca w Powstaniu Warszawskim, wiceprezes ZBoWiD. Po wojnie dwukrotnie aresztowany. Torturami bezskutecznie próbowano wymusić na nim zeznania obciążające gen. Augusta Emila Fieldorfa „Nila”. Jan Mazurkiewicz zmarł w 1988 r.

1919 – w Wilnie urodziła się Krystyna Wyhowska – polska dziennikarka, publicystka. Zmarła w 2008 r.

1941 – Niemcy dokonali masakry Żydów w Kamieńcu Podolskim. Zginęło ponad 23.600 osób.

2001 – zmarł Witold Krzemieński – polski , dyrygent, m.in. Filharmonii Lwowskiej. Urodzony w 1909 r. we Lwowie.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 27 sierpnia

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *