23 lipca w Historii Kresów

23 lipca 2013

Wojciech Bogusławski

Wojciech

1829 – zmarł Wojciech Bogusławski – aktor, dramaturg, dyrektor Teatru Narodowego. Organizował występy Grodnie, Wilnie, Dubnie i Lwowie. Autor pierwszej opery narodowej.

 Ten wybitny twórca polskiej sceny urodził się w 1757 r. w Poznańskiem. Ale jego twórczość była przez lata związana z Kresami. Odnotujmy też, że wśród kresowych epizodów Bogusławskiego były nie tylko teatralne, bowiem w 1775 r. wstąpił jako kadet pułkowy do gwardii pieszej litewskiej. Na szczęście, nie dostał awansu i w stopniu podchorążego porzucił wojsko dla teatru trzy lata później.






Debiutował w Warszawie, jednak w 1781 r. był także związany z teatrem lwowskim. W 1784 r. zorganizował występy teatralne podczas sejmu w Grodnie. W 1785 r. przeniósł się do Wilna, skąd organizował stałe wyjazdy do Grodna, Dubna i Lwowa. W 1795 r. rozpoczął trwającą 4 lata działalność teatralną we Lwowie. Wystawił tam wielokrotnie swoją słynną operę „Krakowiacy i Górale”. Utwór cieszył się ogromną popularnością, był nieustannie aktualizowany, przerabiany i wystawiany pod różnymi tytułami. W 1797 r. Bogusławski wystawił również we Lwowie – po raz pierwszy w Polsce – „Hamleta”, którego sam przełożył na podstawie adaptacji niemieckiej.

1422 – Władysław nadał szlachcie Przywilej Czerwiński w zamian za udział w wojnie z Krzyżakami. Przywilej gwarantował szlachcie nietykalność majątkową bez wyroku sądu, uzależniał bicie monety przez króla od zgody rady królewskiej i opierał sądownictwo na prawie pisanym.






1792 – król Stanisław August przystąpił do Konfederacji Targowickiej.

1792: porażka wojsk litewskich w bitwie pod Brześciem.

1848 – urodził się Apolinary Wnukowski – polski duchowny katolicki, biskup płocki, arcybiskup mohylewski w latach 1908-1909 (metropolita wszystkich kościołów katolickich w Rosji). Kształcił się w Kamieńcu Podolskim, Żytomierzu i Petersburgu. Profesor, a następnie rektor seminarium w Żytomierzu. Pochowany na tamtejszym cmentarzu w 1909 r.

1896 – zmarł Emeryk Hutten- – uczony, polityk, numizmatyk, gubernator Nowogrodu Wielkiego. Dziadek Józefa Czapskiego. Był potomkiem najzamożniejszej linii Czapskich, która odziedziczyła część dóbr radziwiłłowskich na Białorusi i Wołyniu i przeniosła się tam z byłych Prus Królewskich. W swoim majątku Stańków zgromadził kolekcję monet ruskich i polskich, medali i orderów, banknotów, grafik rosyjskich i polskich, militariów, szkła, tkanin, obrazów i starodruków. Urodzony w 1828 r. koło Mińska Litewskiego.

1920: w Smoleńsku utworzono Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski – zaczątek władz komunistycznych na terenach Polski zajętych przez Armię Czerwoną w trakcie ofensywy letniej 1920 roku. Na czele Komitetu stanęli m.in. Julian i Feliks .

1939 – zmarł Tomasz – polski lekarz, pracownik naukowy UJ, minister. W 1908 r. założył we Lwowie pierwszą poradnię przeciwgruźliczą, a także pierwsze placówki badawcze, które później powołały Państwowy Instytut Higieny. Pierwowzór Tomasza Judyma – głównego bohatera „Ludzi bezdomnych” Stefana Żeromskiego. Urodzony w 1867 r.

1951 – zmarł książę Adam Stefan – kardynał, biskup i arcybiskup krakowski. Uznawany za jedną z czołowych postaci w dziejach Kościoła polskiego I połowy XX wieku. Nazywany Księciem Niezłomnym. Ukończył , studiował w seminarium archidiecezji lwowskiej, następnie był jego wicedyrektorem. Niezwykle zaangażowany w sprawy polityczne i społeczne Polski w czasie I i II wojny światowej oraz w powojennym okresie komunistycznym. M.in. 27 marca 1944 r. ogłosił odezwę przeciwko masowym mordom na Polakach dokonywanym przez Ukraińską Powstańczą Armię w porozumieniu z Niemcami. Urodzony w 1867 r.

1978 – zmarł Jerzy Duszyński – polski aktor. W latach 1939-41 występował w Teatrze na Pohulance w Wilnie. Po wkroczeniu wojsk sowieckich do miasta występował w Wileńskim Polskim Teatrze Dramatycznym. Jego ostatnią wielką rolą filmową była postać Józefa Piłsudskiego w filmie z 1978 r. „Śmierć prezydenta” w reżyserii Jerzego Kawalerowicza. Urodzony w 1917 r.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 23 lipca

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *