22 lutego w Historii Kresów

22 lutego 2014

1992 – zmarł Tadeusz Łomnicki – polski aktor teatralny i filmowy z Kresów, reżyser, pedagog, założyciel i dyrektor warszawskiego Teatru Na Woli. Odtwórca roli Pana Wołodyjowskiego.

Łomnicki urodził się w 1927 r. w Podhajcach. Jego ogromny dorobek artystyczny obejmuje 82 role sceniczne, 51 ról filmowych, w tym najsłynniejszą – właśnie sienkiewiczowskiego Pana Wołodyjowskiego, a także 26 ról w spektaklach teatru TV, 12 reżyserii teatralnych.






W ankiecie tygodnika „Polityka” w 1998 roku czytelnicy uznali go za największego polskiego aktora XX wieku.

1730 – zmarł Jan Kazimierz – hetman wielki litewski. W 1709 r. w bitwie pod Lachowcami pobił wspierane przez Rosjan wojska hetmana Grzegorza Antoniego Ogińskiego. Po latach przeszedł jednak na służbę do carów – w 1726 r. został feldmarszałkiem rosyjskim, a rok później – generał-gubernatorem Sankt Petersburga.






1889 – w Sadagórze koło Czerniowiec urodził się Wojciech Rubinowicz – polski fizyk. Od 1937 r. pracował w katedrze filozofii na uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Pod sowiecką okupacją Lwowa w latach 1939-41 i 1944-45 był profesorem Uniwersytetu Lwowskiego. Podczas okupacji niemieckiej brał udział w tajnym nauczaniu. Zmarł w 1974 r.

1898 – w Odessie urodził się Mateusz Iżycki – polski generał brygady, pilot.

Od 1918 r. służył w 7 Pułku Ułanów III Korpusu Polskiego w Rosji. W listopadzie 1918 r. wstąpił do Legii Akademickiej w Warszawie, a w grudniu tego roku do Szwadronu Jazdy Wojewódzkiej Warszawskiej Odsieczy Lwowa. W czasie wojny z Ukraińcami odznaczył się w walkach o , za co otrzymał Order Virtuti Militari V klasy. Następnie walczył w szeregach 12 Pułku Ułanów Podolskich zorganizowanego przez oficerów byłego 7 Pułku Ułanów III Korpusu Polskiego w Rosji. Zmarł w 1952 r.

1902 – w Nowinkach koło Nieświeża urodziła się Elżbieta Jackiewiczowa – polska pisarka, publicystka, pedagog. Zmarła w 1976 r.

1915 – w Piotrogrodzie urodził się Zygmunt – polski dowódca, komendant VIII Okręgu „” Batalionów Chłopskich, oficer Armii Krajowej. Poeta, autor m.in. poematu „Rok 1863” i wiersza „Dwie matki”.

Dzieciństwo spędził na Wołyniu, ukończył liceum w Krzemieńcu. 7 lipca 1943 r. wraz z przedstawicielem Okręgu Wołyńskiego AK Krzysztofem Markiewiczem ps. „Czort” i woźnicą Witoldem Dobrowolskim udał się do kwatery lokalnego dowództwa SB OUN w delegacji mającej na celu zahamowanie rzezi wołyńskiej i wypracowanie wspólnych działań w walce z Niemcami. Wszyscy zostali aresztowani i zamordowani koło wsi Kustycze – prawdopodobnie w nocy z 10 na 11 lipca 1943 r.

1944 – banda UPA dokonała w nocy z 22 na 23 lutego masakry 131 Polaków w Berezowicy Małej.

1944 – w ruinach warszawskiego getta zginął Bronisław Ziemięcki – polski polityk, minister. Urodził się w 1885 r. w Wilnie. Studiował na Politechnice Lwowskiej. Brał czynny udział w rewolucji 1905 r. na terenie dzisiejszej Białorusi. Aresztowany w 1944 r. przez Niemców.

1947 – Sejm uchwalił amnestię dla żołnierzy i działaczy antykomunistycznego podziemia (kolejną – pierwsza była w 1945 r.).

Jej faktycznym celem była likwidacja zorganizowanego oporu i niepodległościowej partyzantki, co w dużym stopniu się udało. Komunistyczne władze nie dotrzymały jednak obietnic amnestii – ujawniających się żołnierzy AK i innych organizacji z czasem zaczęto osadzać w więzieniach i mordować, a na przesłuchaniach torturami wydobywano od nich informacje o tych, którzy nadal prowadzili walkę.

1968 – zmarła Paulina Apte – polska aktorka teatralna. Debiutowała w sezonie w sezonie 1921-1922 w Wilnie. Występowała w tamtejszych teatrach – Polskim i Powszechnym. Urodzona w 1890 r.

1969 – zmarł August Zierhoffer – polski geograf. Urodził się w w 1893 r. w Wiśniowczyku na Podolu. Studiował na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, m.in. pod kierunkiem Eugeniusza Romera, później był tam profesorem i kierownikiem katedry. Profesor i rektor Wyższej Szkoły Handlu Zagranicznego we Lwowie.

W okresie okupacji niemieckiej pracował w szkołach średnich, pełniąc jednocześnie obowiązki dziekana na tajnym uniwersytecie we Lwowie i rektora w tajnej Akademii Handlu Zagranicznego. Utrzymywał ścisłe kontakty z AK. W marcu 1945 r. został przymusowo wysiedlony ze Lwowa do Przemyśla.

1983 – zmarł Mieczysław Jastrun – polski poeta pochodzenia żydowskiego, eseista. Po wybuchu II wojny światowej przedostał się do okupowanego przez Sowietów Lwowa, gdzie zajmował się tłumaczeniami klasyki rosyjskiej i ukraińskiej oraz brał udział w redagowaniu polskich podręczników szkolnych.

Po zajęciu Lwowa przez Niemców w 1941 r. powrócił do Warszawy i włączył się w nurt tajnego nauczania. Urodzony w 1903 r. w Korolówce w Galicji Wschodniej.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 22 lutego

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *