21 maja w Historii Kresów

21 maja 2013

Jan Sobieski na obrazie A.Stecha i F.Kessela "Bitwa pod Chocimiem"

Jan Sobieski na obrazie A.Stecha i F.Kessela „

1674 – Jan Sobieski, urodzony w Olesku koło Lwowa, został wybrany na króla Polski. Geniusz militarny, przez Turków zwany Lwem Lechistanu, przez chrześcijan – Obrońcą Wiary.

Przypomnijmy, że przyszły król spędził dzieciństwo w rodowej rezydencji w Żółkwi, która i później była jego ulubioną.






Nie sposób opisać tu wszystkich czynów tego wielkiego hetmana i monarchy. O bitwie pod Wiedniem słyszał każdy. Wymienimy więc tylko wszystkie pozostałe bitwy i kampanie, w których uczestniczył.

W 1648 r. wraz z bratem Markiem na czele własnej chorągwi husarskiej włączył się w tłumienie , walczył pod Zborowem, w 1649 r. wziął udział w odsieczy Zbaraża, brał udział w trzydniowej bitwie pod Beresteczkiem w 1651 r., gdzie został ciężko ranny w głowę, w 1653 r. walczył z Tatarami pod Żwańcem.






W czasie Potopu – jak wielu polskich dowódców – wystąpił początkowo po stronie szwedzkiego króla, wkrótce jednak powrócił do króla polskiego i walczył w Wielkopolsce, w Prusach Królewskich, pod Warką, na przedmieściach Warszawy, w Toruniu, przeciwko wojskom siedmiogrodzkim Rakoczego, oblegał Sztum.

W 1660 r. odznaczył się w bitwach z Rosjanami pod Lubarem i Słobodyszczami, w 1663 r. wziął udział w wyprawie na Rosję, po drodze stłumił bunt wojska Stefana Czarnieckiego pod Lwowem, walczył pod Ramnem, pobił Rosjan i Kozaków pod Sośnicą i Kopyśnikami.

W 1671 r. odparł duży najazd Tatarów. Jesienią 1672 r. przeprowadził jedną z najwspanialszych operacji wojskowych w polskiej historii, znaną jako wyprawa Sobieskiego na czambuły tatarskie. Mając zaledwie 3 tys. jazdy pobił kilkudziesięciotysięczne wojska tatarskie i uwolnił 44 tys. ludzi z jasyru.

W 1673 r. odniósł kolejne świetne zwycięstwo nad Turkami pod Chocimiem – z 30 tys. wrogów ocalało tylko 4 tys. Triumf ten przyniósł mu wielką sławę w świecie i koronę polską.

Na koniec wymieńmy bitwy, w których Sobieski bezpośrednio dowodził: (1667), (1671), Mohylów (1671), (1671), Krasnobród (1672), (1672), (1672), Kałusz (1672), (1673), (1674), (1675), (1675), Wojniłów (1675), Żurawno (1676), Wiedeń (1683), Parkany (1683), (1684), (1684), Jassy (1686), Pereryta (1691).

Trudno w tej sytuacji nie określić Jana Sobieskiego jako jednego z największych geniuszy militarnych w dziejach Europy i z pewnością największego wodza, jakiego dały Rzeczypospolitej Kresy. Polecamy też artykuł o dziejach pomnika Jana III Sobieskiego we Lwowie.

1841 – zmarł Julian Ursyn – polski dramaturg, powieściopisarz, poeta i pamiętnikarz. Urodzony w 1757 r. w Skokach na Polesiu.

1848 – zmarł Feliks Janiewicz – polski skrzypek, kompozytor i kapelmistrz działający od 1792 r. w Wielkiej Brytanii. Urodzony w 1762 r. w Wilnie.

1859 – we Lwowie urodził się Wilhelm Bruchnalski – polski historyk literatury, profesor Uniwersytetu Lwowskiego. Uważany za najwybitniejszego znawcę Mickiewicza w Polsce międzywojennej. nadał mu doktorat honoris causa w 1929 r. Odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta. Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Zmarł w 1938 r.

1867 – urodził się Tomasz – polski lekarz, pracownik naukowy UJ, minister. Pierwowzór Tomasza Judyma – głównego bohatera „Ludzi bezdomnych” Żeromskiego. W 1908 r. założył we Lwowie pierwszą poradnię przeciwgruźliczą, a także pierwsze placówki badawcze, które później utworzyły Państwowy Instytut Higieny. Zmarł w 1939 r. w Broku.

1914 – w Nowo-Święcianach na Wileńszczyźnie urodził się Kazimierz , polski fizyk. Zmarł w 2003 r.

1918 – w twierdzy skapitulował przed Niemcami I w Rosji.

1980 – zmarła Beata – polska pisarka, aktorka. Dzieciństwo i młodość spędziła we Lwowie (w rodzinnej willii „Zaświecie”), gdzie studiowała, publikowała i występowała na scenach teatrów. Aresztowana przez , więziona kolejno w Kijowie, Odessie, Charkowie, Starobielsku, wreszcie zesłana do łagru Loch-Workuta. Autorka wspomnień „W domu niewoli”. Urodzona w 1898 r. w Storożce koło Skolego na Lwowszczyźnie.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 21 maja

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

3 odpowiedzi 21 maja w Historii Kresów

  1. Góral Odpowiedz

    21 maja 2015 w 23:31

    takiego nam wodza trzeba

  2. Grzegorz Odpowiedz

    22 maja 2015 w 19:15

    zaglądam z wielką przyjemnością na wasz portal. Tak bardzo wiele piszecie o historii Rzeczpospolitej. Tak wiele można dowiedzieć się o historii tych ziem i historii dawnej Polski. Odnoszę wrażenie, że Polska została po drugiej stronie Bugu, z wami tak kochającymi i tęskniącymi za krajem. Tak bardzo kultywujecie wszystko co przypomina Ojczyznę. Tkwicie w tej polskości i pielęgnujecie ją. Po tej stronie , tego nie ma . Jest szarzyzna, zazdrość, pustka, ucieczka za granicę, wyobcowanie narodowe. Tutaj nie piszę się o pięknej historii Polski. Tu są inne narzucone mądrości, zasady, które niewiele mają wspólnego z tym co wy namaszczacie i z czego jesteście dumni.

  3. dąb Odpowiedz

    23 maja 2015 w 10:13

    parę lat temu znalazłem w internecie opis tego najsłynniejszego rajdu za czambułami tatarskimi . Ludzie , nawet sobie nie wyobrażacie jacy musieli być ci żołnierze twardzi . Najpierw bitwa , później pościg za niedobitkami , z marszu kilkadziesiąt kilometrów do następnej bitwy , bez odpoczynku przeprawa przez bagna , kilkadziesiąt kilometrów szybkiej jazdy i znowu bitwa z przeważającymi siłami . Tak mniej więcej to wyglądało . Warto znaleźć ten opis bo moja pamięć może być zawodna, a szczegóły uzmysłowią wam jakimi wspaniałymi żołnierzami byli ówcześni Polacy . Pamiętam tylko że do ostatniej bitwy zawezwano chłopstwo z okolicznych wsi , a ci ukrywszy się w lasach po walnym uderzeniu Sobieskiego dobijali uciekinierów .

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *