17 sierpnia w Historii Kresów

17 sierpnia 2013

Bitwa pod Zadwórzem. Fragment obrazu Stanisława Kaczor-Batowskiego

. Fragment obrazu Stanisława Kaczor-Batowskiego

1920 – pod Zadwórzem 330 polskich obrońców Lwowa dowodzonych przez kapitana Bolesława Zajączkowskiego stoczyło heroiczną bitwę z 10-krotnie liczniejszymi bolszewikami.

Bitwa pod Zadwórzem rozegrała się 33 kilometry od Lwowa. Celem młodych obrońców za zgrupowania Romana Abrahama było opóźnienie marszu na miasto bolszewickiej I Armii Konnej Siemiona Budionnego. Pod silnym ostrzałem z kilku stron kapitan Bolesła podjął śmiałą decyzję uderzenia na , opanowania stacji kolejowej i pobliskich wzgórz, a potem zorganizowania tam obrony. Koło stacji w Zadwórzu doszło do silnej wymiany ognia. Z pobliskiego lasu ruszyła na Polaków sowiecka kawaleria. Polacy odparli jednak ten atak i zdobyli stację i wzgórza.






W ciągu 11 kolejnych godzin obrońcy odparli sześć ataków sowieckiej kawalerii. O zmierzchu zaczęło im jednak brakować amunicji. Bronili się więc bagnetami. Wspierały ich trzy polskie samoloty ze Lwowa, które atakowały bolszewików ogniem karabinów maszynowych i bombami. W końcu z 330 obrońców pozostało tylko 30, otoczonych ze wszystkich stron i ostrzeliwanych przez ciężką artylerię wroga.

Kapitan Zajączkowski nie zamierzał jednak się poddawać i rozkazał pozostałym przy życiu wycofywać się do barszczowickiego lasu. Wtedy nadleciały 3 sowieckie płatowce, które zaczęły masakrować polskich żołnierzy. Nie mając już amunicji, Polacy walczyli do końca na kolby i bagnety w pobliżu budki dróżnika. Sowieci, rozwścieczeni oporem Lwowskich Orląt, rąbali ich szablami, rannych dobijali kolbami, zabitym odcinali głowy, ręce i nogi.






Aby nie wpaść w ręce wroga kapitan Zajączkowski wraz z kilkoma żołnierzami popełnił samobójstwo. Zginął wówczas m.in. 19-letni Konstanty Zarugiewicz, uczeń siódmej klasy pierwszej szkoły realnej, obrońca Lwowa z 1918 r., kawaler Krzyża i Krzyża Walecznych. Jego matka, Jadwiga Zarugiewiczowa w 1925 r. wybrała jedną z trzech trumien ze zwłokami nieznanego żołnierza, które przewieziono potem z najwyższymi honorami do Warszawy i umieszczono w Grobie Nieznanego Żołnierza.

W bitwie pod Zadwórzem osamotniony polski batalion związał walką całą sowiecką dywizję, powstrzymując jej marsz na i dając miastu czas na przygotowanie obrony. Oddziały Budionnego wycofały się po kilku dniach na wschód, a na pole bitwy dotarł polski pociąg pancerny „Huragan”, inne polskie oddziały i rodziny poległych. Na stacji kolejowej znaleziono 318 ciał polskich żołnierzy, zmasakrowanych, zbeszczeszczonych i obrabowanych. Wielu z nich nie dało się zidentyfikować.

Polscy bohaterowie zostali potem pochowani na wojskowym cmentarzyku w Zadwórzu, u stóp kurhanu, a 7 z nich, w tym kapitan Bolesław Zajączkowski, spoczęło z honorami na Cmentarzu Obrońców Lwowa. Bitwa pod Zadwórzem to jedna z kilku walk w historii naszego kraju, które określa się mianem .

Chwała polskim bohaterom!

1245 – bitwie pod Jarosławiem nad Sanem połączone wojska księcia halicko-wołyńskiego Daniela Romanowicza, Konrada Mazowieckiego i księcia litewskiego Mendoga pokonały wojska wielkiego księcia kijowskiego Rościsława Mścisławowicza, wspomagane przez wojska polskie Bolesława Wstydliwego i posiłki węgierskie króla Beli IV.

1612 – urodził się Jeremi – książę, wojewoda ruski, ojciec króla Polski Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Był faktycznym dowódcą obrony Zbaraża w 1649 r. i przyczynił się do zwycięstwa nad siłami kozacko – tatarskimi w bitwie pod Beresteczkiem w 1651 r. Bohater Trylogii Henryka Sienkiewicza. Znany z bardzo okrutnego tłumienia Powstania Chmielnickiego (m.in przez wbijanie schwytanych wrogów na pal) oraz sprawowania twardej władzy w swoich wielkich kresowych posiadłościach. Zmarł w 1651 r. Przeczytaj więcej o księciu Jeremim Wiśniowieckim.

1629 – w Olesku w dawnym Województwie Tarnopolskim urodził się – król Polski i wielki książę litewski od 1674 r. Zwyciężył Turków w wielkiej bitwie pod Wiedniem. Zwany przez nich Lwem Lechistanu, a przez chrześcijan – Obrońcą Wiary. Zmarł w 1696 r. Przeczytaj więcej o Janie III Sobieskim.

1649 – po stoczeniu bitwy pod Zborowem, gdy wojskom polskim nie udało się przyjść z odsieczą oblężonemu przez Kozaków Zbarażowi w czasie Powstania Chmielnickiego na Ukrainie, zawarto tzw. ugodę zborowską. Jej postanowienia nigdy nie weszły jednak w życie. Przeczytaj więcej o oblężeniu Zbaraża.

1812 – w czasie szturmu murów Smoleńska zginął Michał – polski generał wojsk Księstwa Warszawskiego. W 1812 r. w Grodnie podpisał akces do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego. Był m.in. gubernatorem Mohylewa.

1886 – urodził się Stefan – polski inżynier, pionier spawalnictwa, profesor Politechniki Lwowskiej. W latach 1923-26 szef lwowskiego oddziału Chrześcijańskiej Demokracji. Autor m.in. pierwszego na świecie drogowego mostu spawanego na rzece Słudwi w Maurzycach pod Łowiczem (1929) i wieżowca Prudential w Warszawie (1934). Rozstrzelany przez Niemców w Warszawie za udział w tajnym nauczaniu w 1943 r.

1890 – urodził się Stefan Bastyr – polski lotnik, który wykonał pierwszy lot bojowy w niepodległej Polsce. Ukończył Politechnikę Lwowską. W 1918 r. w czasie walk o Lwów przejmował lotnisko od władz austriackich. Został mianowany jego komendantem, a następnie dowódcą Lwowskiej Grupy Lotniczej. 8 listopada Bastyr wykonał pierwszy lot ze Lwowa do Krakowa w celu zorganizowania odsieczy dla Lwowa. Następnie wykonał jeszcze kilka lotów łącznikowych. Cały czas uczestniczył też w lotach bojowych w celu rozpoznania lub bombardowania ukraińskich pozycji. Zginął tragicznie w 1920 r. Pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa w kwaterze dowódców.

1896 – w Dmytrowie urodził się Józef Wittlin – polski poeta, pisarz i tłumacz. Dzieciństwo spędził we Lwowie, gdzie ukończył gimnazjum i gdzie zadebiutował w gazetce młodzieżowej „Wici”. W sierpniu 1914 r. wstąpił do ochotniczej formacji wojskowej Legion Polski. Zmarł w 1976 r.

1921 – zmarła Maria z Koplewskich – polska działaczka Wielkiego Proletariatu, , pierwsza żona Józefa Piłsudskiego. Pochowana na wileńskim Cmentarzu na Rossie. Urodziła się w 1865 r. w Wilnie.

1932 – otwarto port lotniczy -Porubanek.

1932 – utworzono Park Narodowy w Białowieży.

1940 – we Lwowie zmarł Andrzej Nosowicz – polski polityk, minister kolei żelaznych. Budowniczy linii kolejowych, m.in.: -, Lwów-. Urodził się w 1867 r. w Stryju.

1998 – zmarł Władysław – polski lekkoatleta, miotacz kulą urodzony w Kownie w 1940 r.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 17 sierpnia

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *