15 września w Historii Kresów

15 września 2013

Mirosław Hermaszewski

Mirosław

1941 – w Lipnikach na Wołyniu urodził się Mirosław Hermaszewski – pierwszy i dotychczas jedyny polskojęzyczny kosmonauta, generał brygady WP, pilot.

Jest synem Romana i Kamili z d. Bielańskiej. Dziadek Sylwester herbu Zaremby był szlachcicem zagrodowym, miał 12 dzieci. Rodzina Hermaszewskich była wychowana w duchu patriotycznym. Stryj Antoni był działaczem młodzieżowym i niepodległościowym, walczył w 1920 r. z bolszewikami, w czasie II wojny działał w konspiracji, później służył w Armii Andersa. Ciocię Władysławę Seweryn sowieci deportowali do Kazachstanu. Stryj Tadeusz przez całą II wojnę walczył na morzu na niszczycielach ORP „Burza” i ORP „Ślązak”. Drugi stryj Zygmunt był oficerem Korpusu Ochrony Pogranicza, potem również walczył w podziemiu i był więźniem Oświęcimia.






Sam Mirosław Hermaszewski został niemal cudem ocalony z Rzezi Wołyńskiej. Podczas nocnego napadu bandy UPA na , w czasie pożaru i strzelaniny, półtoraroczny Mirosław wypadł z rąk matce ściganej przez banderowców i przeleżał w śniegu do rana kiedy to został znaleziony przez ojca. Z rąk UPA zginęło 19 członków rodziny Hermaszewskich, w tym potem również ojciec przyszłego kosmonauty. Przeczytaj więcej o zbrodni w Lipnikach. Po wojnie rodzina została wysiedlona z Kresów w okolice Wrocławia.

Lotnicza kariera Mirosława Hermaszewskiego i historia jego lotu w były wielokrotnie opisywane. Przypomnijmy więc tylko, że na sowieckim statku Sojuz-30 przebywał w kosmosie 8 dni – od 27 czerwca do 5 lipca 1978 r. Oprócz tego w czasie 40-letniej służby latał na wielu typach szybowców i samolotów, m.in. MiG-15, MiG-17, MiG-21, na „Iskrach”, „Orlikach”, F-16, F-18, Mirage 2005, Su-27, MiG-29. Łącznie – jak odnotowuje Wikipedia – za sterami spędził prawie 2048 godzin i wykonał 3473 loty.






W swojej karierze był komendantem Szkoły Lotniczej w Dęblinie, zastępcą szefa Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej, prezesem Polskiego Towarzystwa Astronautycznego, przewodniczącym Krajowej Rady Lotnictwa, zasiadał we władzach Stowarzyszenia Kosmonautów i Astronautów Świata, Komitetu Badań Kosmicznych i Satelitarnych PAN, Międzynarodowego Stowarzyszenia Uczestników Lotów Kosmicznych.

Wiele osób pamięta też jego udział we WRON w czasie stanu wojennego, działalność w , TPPR, sowieckie odznaczenia. Nie zmienia to jednak najważniejszego faktu, że dzięki Hermaszewskiemu jesteśmy czwartą z kolei grupą etniczną na Ziemi – po Rosjanach, Amerykanach i Czechach, która odbyła lot kosmiczny i że dokonał tego właśnie polskojęzyczny mężczyzna z Kresów.

1533 – urodziła się Katarzyna Habsburżanka – królowa Polski, wielka księżna litewska, żona Zygmunta II Augusta. Zmarła w 1572 r.

1676 – urodził się Stanisław – podstoli wielki litewski, podskarbi wielki litewski, wojewoda mazowiecki, ojciec późniejszego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Zmarł w 1762 r.

1769 – w bitwie pod Łomazami poległ Franciszek Ksawery – marszałek ziemi przemyskiej Konfederacji Barskiej, starosta augustowski, pułkownik Województwa Podolskiego. Jeden z organizatorów Konfederacji na Podolu. Urodzony w 1743 r.

1847 – we Lwowie urodził się Tadeusz Browicz – polski lekarz, anatomopatolog, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zmarł w 1928 r.

1862 – w Wilnie zmarł Władysław  (właśc. Ludwik Władysław Franciszek ) – polski poeta i tłumacz. Od 1853 r. dzierżawca Borejkowszyzny pod Wilnem. Zwolennik uwłaszczenia chłopów, współpracownik „Kuriera Wileńskiego”. Uczestniczył w manifestacjach patriotycznych. W 1861 r. został uwięziony przez władze rosyjskie i przymusowo osadzony w Borejkowszczyźnie. Dokonał licznych przekładów Goethego, Heinego, Rylejewa, Lermontowa, Niekrasowa, Szewczenki, Berangera, a także przekładów z łaciny. Pochowany na Cmentarzu na Rossie w Wilnie. Urodzony w 1823 r. w Smolhowie.

1885 – w Żytomierzu zmarł Juliusz i pianista polski, przedwcześnie zmarły twórca słynnego „Kwintetu Fortepianowego G-moll”, powszechnie uważanego za najwybitniejsze dzieło polskiej kameralistyki romantycznej. Pochowany na starym polskim cmentarzu w Żytomierzu. Podobno jego serce jest zamurowane w Żytomierskiej katedrze katolickiej. Urodzony w 1854 r. w Żytomierzu.

1944 – w Powstaniu Warszawskim poległ Edward Loth – polski anatom, antropolog i eugenik, doktor medycyny i filozofii. Jeden z organizatorów i profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności i fińskiej Akademii Nauk, profesor Uniwersytetu Medycznego we Lwowie. W okresie I wojny światowej był żołnierzem Legionów Piłsudskiego i naczelnym lekarzem Polskich Sił Zbrojnych. Zginął pełniąc obowiązki chirurga w punkcie opatrunkowym.

1990 – na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie odbył się powtórny pogrzeb zmarłego w 1942 r. i pochowanego w Nowym Jorku gen. Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego – adiutanta Józefa Piłsudskiego. Przeczytaj artykuł o Bolesławie Wieniawie-Długoszowskim.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 15 września

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

2 odpowiedzi 15 września w Historii Kresów

  1. mwi Odpowiedz

    15 września 2016 w 15:35

    Dlaczego „polskojezyczny”, a nie Polak ???

    • Ula Odpowiedz

      15 września 2016 w 21:05

      Tez chcialabym to wiedziec. Moze dlatego, ze urodzil sie na : „rdzennie etnicznie odwiecznych ukrainskic´h ziemiach” czy jakos tak, a tam zdaniem Ukraincow tylko Ukraincy zawsze mieszkali.

      Dziwi mnie tez ilosc Polkow, ktora do dzisiejszej daty redaktor przytoczyl. Przeciez tam Polacy to byli okupanci, kolonisci, wiec nie powinno sie ich wymieniac. Pewnie niedlugo przyjdzie prikaz z gory. Bo jak to odwiecznie Ukraina i Polacy, ktorzy z niej pochodza?

      To oczywiscie zdanie Ukraincow. Szkoda, ze nie potrafia wymienic choc kilku slawnych Ukraincow.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *