15 stycznia w Historii Kresów

15 stycznia 2014

„Stalowy” z 1 Kompanii Samborskiej Okręgu Stanisławów AK podczas akcji „Burza” na Wołyniu

1944 – 27 Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej rozpoczęła Akcję „Burza” na Wołyniu przeciwko wojskom niemieckim.

W okresie od stycznia do czerwca 1944 r. w operacji tej wzięło udział 6,5 tys. żołnierzy AK. Dywizja stoczyła ponad 100 walk z Niemcami. Poległo ponad 600 polskich partyzantów. Straty wroga – oddziałów niemieckich i węgierskich – szacuje się na 750 zabitych i co najmniej 900 rannych.






1837 – w Mikołajowie koło Stryja urodził się Walery – polski pisarz, publicysta. Pracował m.in. w „Gazecie Lwowskiej”. W swoich utworach poruszał problematykę narodową, sięgając do krwawych wydarzeń z okresu Rzezi Galicyjskiej 1846 r. i Wiosny Ludów w Galicji. Zyskał we Lwowie duże uznanie. Znany także z zamiłowania do awantur i pojedynków. Ranny w jednym z nich zmarł w 1861 r. i został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim. Jego pogrzeb stał się wielką manifestacją patriotyczną, w której uczestniczyła cała polska inteligencja Lwowa.

1874 – we Lwowie urodził się Tadeusz – pedagog, twórca i dyrektor szkoły eksperymentalnej Gimnazjum i Liceum im. Sułkowskich w Rydzynie, minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego w latach 1919-1920. Zmarł w 1955 r.






1876 – w Zułowie urodził się Jan – polski prawnik, polityk, minister skarbu, brat Józefa Piłsudskiego. W 1918 r. należał do Tymczasowej Komisji Rządzącej w Wilnie. Był też sędzią wileńskiego Sądu Okręgowego. W 1922 r. został poseł na Sejm Litwy Środkowej. Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 r. został aresztowany w Wilnie przez i wywieziony na moskiewską Łubiankę. Uwolniony na mocy układu -Majski latem 1941 r., ewakuował się z ZSRR. Zmarł w 1950 r. w Londynie.

1885 – zmarł Antoni Edward – polski poeta, pamiętnikarz, tłumacz.  Urodził się w 1804 r. w Giejstunach. Studiował prawo na Uniwersytecie Wileńskim. W 1824 r. napisał „Pieśń Filaretów”. W latach 1837-66 mieszkał w Wilnie, gdzie redagował „Encyklopedię Powszechną” Gluksberga, a następnie przez 20 lat współpracował z „Kurierem Wileńskim”. Jednocześnie tłumaczył, pisał publicystykę, wiersze i dramaty, m.in. „Felicyta” i „Barbara Radziwiłłówna”.

1885 – w Mińsku urodził się Czesław – polski prawnik, minister sprawiedliwości i Naczelny Prokurator Rzeczypospolitej Polskiej. Aresztowany przez NKWD w Pińsku podczas agresji ZSRR na Polskę w 1939 r. został zamordowany w więzieniu w Mińsku w 1941 r.

1898 – zmarł Lucjan – polski językoznawca, nazywany „ojcem polskiej dialektologii”. Współzałożyciel pierwszej na ziemiach polskich slawistycznej instytucji dydaktycznej – Seminarium Filologii Słowiańskiej. Wykładał gramatykę porównawczą języka rosyjskiego i małoruskiego (ukraińskiego), które zapoczątkowały dzieje krakowskiej ukrainistyki. Urodzony w 1839 r.

1910 – we Lwowie urodził się Tadeusz Krwawicz – wybitny polski okulista. Studiował medycynę a następnie pracował na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Zmarł w 1988 r.

1918 – we Lwowie zmarł Wojciech Kętrzyński – polski historyk, od 1876 r. dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie. Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Urodzony w 1838 r.

1919 – zmarł tragicznie Andrzej – polski instruktor i teoretyk harcerstwa, jeden z twórców polskiego skautingu.  Urodził się w 1888 r. Uczył się m.in. we Lwowie, studiował na Politechnice Lwowskiej i Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Należał do „Eleusis”, „Zarzewia”, „Sokoła”. Członek Naczelnej Komendy Skautowej we Lwowie. W październiku 1911 r. rozpoczął wydawanie „Skauta”. Walczył m.in. w Legionach Polskich i w wojsku kanadyjskim. Wysłany w misji wojskowej do polskich oddziałów w Odessie, zginął na morzu po zatonięciu statku, który wpłynął na minę.

1920 – w Wilnie urodził się Mieczysław Wołudzki – polski żołnierz Armii Krajowej, harcmistrz ZHP. Zmarł w 2008 r.

1920 – w Wilnie urodził się Fabian – polski aktor. Zmarł w 2008 r.

1928 – powstała rozgłośnia Polskiego Radia w Wilnie.

1930 – powstała rozgłośnia Polskiego Radia we Lwowie.

1944 – oddział UPA dokonał masakry 55 mieszkańców Markowej w powiecie podhajeckim.

1961 – zmarł Andrzej – polski malarz, scenograf, przedstawiciel awangardowej sztuki lat 20. i 30. XX wieku. Wystawiał m.in. w salonie Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków we Lwowie. Urodzony w 1888 r. w Debreczynie koło Jampola.

1979 – zmarła Olga Drahonowska-Małkowska – jedna z twórczyń polskiego skautingu. Urodzona w 1888 r., uczennica Konserwatorium Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie. Instruktorka wychowania fizycznego w „Sokole”, członek „Eleusis” i niepodległościowego „Zarzewia”. Drużynowa Pierwszej żeńskiej drużyny skautowej we Lwowie (III Lwowska Drużyna Skautek im. Emilii Plater). Przez większą część życia prowadziła ożywioną działalność wychowawczą.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 15 stycznia

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *