15 lipca w Historii Kresów

15 lipca 2013

Bitwa pod Grunwaldem - fragment obrazu Jana Matejki

– fragment obrazu Jana Matejki

1410 – pod Grunwaldem armia polsko-litewska króla Władysława II Jagiełły rozgromiła Krzyżaków, łamiąc na zawsze potęgę tego rycerskiego zakonu.

W centrum obrazu Jana Matejki widzimy jednak nie Jagiełłę tylko Wielkiego Księcia Witolda. Jest to zgodne z prawdą historyczną o tyle, że faktycznie brał on bezpośredni udział w starciu, zaś dowodził bitwą z pewnej odległości. Złośliwi historycy zwracają jednak uwagę, że mitra z krzyżem na głowie świeżo ochrzczonego księcia wygląda już znacznie mniej wiarygodnie. Również śmiertelny cios znajdującemu się na lewo Wielkiemu Mistrzowi Ulrichowi von Jungingenowi zadaje włócznią Św. Maurycego nie Polak a Żmudzin. Dobrze, że chociaż całości bitwy patronuje na górze obrazu polski święty – Stanisław ze Szczepanowa…






Na koniec proponujemy jeszcze rzut oka na pozostającą w cieniu obrazu Matejki znacznie mniej znanę wizję Bitwy pod Grunwaldem autorstwa Wojciecha Kossaka:

Bitwa pod Grunwaldem autorstwa Wojciecha Kossaka

Bitwa pod Grunwaldem autorstwa Wojciecha Kossaka






1625 – w Wilnie zmarł Samuel Dambrowski – polski duchowny luterański, pisarz religijny. Urodził się w 1577 r.

1854 – urodził się Jacek – polski malarz, jeden z głównych przedstawicieli symbolizmu przełomu XIX i XX w. Wiele jego wystaw odbyło się we Lwowie. Zmarł w 1929 r.

1861 – zmarł książę Adam Jerzy – mąż stanu Królestwa Polskiego i Powstania Listopadowego, zasłużony dla polskich szkół na Kresach.

Urodził się w 1770 r. W latach 1804-1806 był ministrem spraw zagranicznych Rosji, potem senatorem-wojewodą Królestwa Polskiego. W 1803 r. I mianował go kuratorem wileńskiego okręgu naukowego. Na tym stanowisku Czartoryski przyczynił się do rozwoju oświaty na wschodnich ziemiach zabranych dawnej Rzeczypospolitej. Rozbudował sieć szkół parafialnych z językiem polskim. Położył duże zasługi dla rozwoju Uniwersytetu Wileńskiego. W 1824 r. po procesie Filomatów i Filaretów podał się do dymisji. Był także pisarzem i mecenasem sztuki.

W Powstaniu Listopadowym Czartoryski był m.in. prezesem Rządu Narodowego. Po upadku Powstania stworzył na emigracji w Paryżu konserwatywny obóz Hotel Lambert, popierający antyrosyjską politykę państw europejskich.

1876 – we Lwowie zmarł Aleksander – polski komediopisarz, pamiętnikarz i poeta. Został pochowany w rodzinnej krypcie kościoła w Rudkach koło Lwowa. Urodzony w 1793 r. Przeczytaj więcej o Aleksandrze Fredrze.

1893 – w Samborze urodził się Włodzimierz – polski archeolog pochodzenia ormiańskiego, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN. Ukończył gimnazjum we Lwowie, studiował archeologię i geografię m.in. na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 1925-1934 wykładał na Uniwersytecie Wileńskim. Zmarł w 1973 r.

1895 – we Lwowie ukazało się pierwsze wydanie czasopisma „Przegląd Wszechpolski”.

1899 – odbył się ślub Józefa Piłsudskiego z Marią . W tym celu zmienił wcześniej wyznanie z katolickiego na ewangelicko-augsburskie swojej żony.

1913 – w Smorgoniach urodził się Abraham Suckewer – poeta i pisarz żydowski i polski tworzący w języku jidysz. Przeżył pobyt w Getcie Wileńskim, później ukrywał się u Polki. W 1944 r. był jednym ze współzałożycieli Muzeum Żydowskiego w Wilnie. Zmarł w 2010 r.

1938 – sprowadzone z Leningradu prochy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego pochowano w rodzinnym Wołczynie.

1956 – we Wrocławiu odsłonięto pochodzący ze Lwowa Aleksandra Fredry. wykonał na zlecenie Lwowskiego Koła Literacko – Artystycznego znany rzeźbiarz Leonard w 1897 r. Dodajmy, że do Wrocławia trafiły też po wojnie z lwowskiego 22 rękopisy dzieł scenicznych Fredry, zbiory wierszy, pamiętnik i inne jego pisma i listy.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 15 lipca

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *