13 września w Historii Kresów

13 września 2013

Napoleon Nikodem Cybulski

Napoleon Nikodem

1854 – w Krzywonosach na Wileńszczyźnie urodził się Napoleon Nikodem Cybulski – polski lekarz, wybitny fizjolog, twórca elektroencefalografii i endokrynologii, odkrywca adrenaliny.

Był synem Józefa Napoleona herbu Prawdzic i Marcjanny z Hutorowiczów. Ukończył gimnazjum w Mińsku, studiował medycynę w Petersburgu. W 1885 r. został kierownikiem Katedry Fizjologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1904-05 był rektorem, a w latach 1905-09 prorektorem tej uczelni. Jest uważany za twórcę tzw. krakowskiej szkoły fizjologicznej.






Napoleon Cybulski był pionierem elektroencefalografii i endokrynologii. Wraz z Władysławem Szymonowiczem odkrył hormonalne oddziaływanie rdzenia nadnerczy i wyizolował adrenalinę. Jako jeden z pierwszych otrzymał też zapis EEG kory mózgowej. Z Adolfem Beckiem przeprowadził unikalne w skali światowej badania fal elektroencefalograficznych. Również jako jeden z pierwszych na świecie zarejestrował i opisał szybkość przepływu krwi w tętnicy szyjnej i udowej.

Z kolei niektóre badania Cybulskiego nad hipnotyzmem wyprzedziły teorię psychoanalizy Zygmunta Freuda. Łącznie napisał około 100 prac naukowych i wykształcił kolejne pokolenia wybitnych polskich uczonych. Oprócz medycyny publikował też książki i artykuły na tematy społeczne. Zmarł w 1919 r.






1764 – Stanisław August podpisał pacta conventa, dotyczące osobistych zobowiązań króla Rzeczypospolitej Obojga Narodów i Wielkiego Księstwa Litewskiego.

1803 – w Bojańcu pod Żółkwią urodził się Maurycy – polski działacz, publicysta polityczny, jeden z teoretyków polskiego romantyzmu, pianista. Był uczestnikiem i kronikarzem Powstania Listopadowego – napisał „Powstanie narodu polskiego w roku 1830 i 1831”. Członek Związku Wolnych Polaków i Towarzystwa Patriotycznego. Zmarł w 1834 r. Przeczytaj więcej o Maurycym Mochnackim i artykuł „Sejm uznaje Powstanie Listopadowe za narodowe”.

1842 – w Gwoźdźcu urodził się książę Jan herbu Oginiec – polski duchowny katolicki, kardynał, sufragan lwowski, biskup krakowski. Dzięki jego staraniom udało się m.in. zablokować wprowadzenie języka rosyjskiego do Kościoła katolickiego na terenie zaboru rosyjskiego. Zmarł w 1911 r.

1896 – we Lwowie urodził się Tadeusz Szeligowski – polski , pedagog, prawnik. Studia muzyczne odbył w Konserwatorium Polskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie w latach 1910-14 – studiował tam grę fortepianową pod kierunkiem Villema Kurza. W okresie międzywojennym był adwokatem w Wilnie, wykładowcą w Konserwatorium Muzycznymi i animatorem życia muzycznego. Pisał na łamach „Kuriera Wileńskiego”, „Tygodnika Wileńskiego”, „Muzyki” i „Kuriera Poznańskiego”. Zmarł w 1963 r.

1900 – cesarz Franciszek Józef I zagroził deputacji polskiej utratą autonomii Galicji w razie dalszego domagania się przez Polaków niepodległości.

1927 – urodził się Antoni – polski generał dywizji. W czasie wojny polsko – bolszewickiej dowódca Grupy Podlaskiej, później m.in. Frontu Wołyńskiego. Za zdobycie Pińska otrzymał Krzyż Orderu . Urodzony w 1865 r.

1939 – zajęcie Stryja przez Ukraińców.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 13 września

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *